Steadicam – dynamiczna stabilizacja obrazu

Jeszcze do niedawna, by wykonać płynne i gładkie ujęcie filmowcy stosowali różnego rodzaju ruchome statywy oraz wózki, dzięki którym były możliwe nawet długie najazdy kamerowe. W dzisiejszych czasach techniki te nadal są stosowane, ale coraz częściej ich miejsce zajmuje operator specjalnej kamery, tak zwanego steadicamu.

 

Steadicam to dosyć skomplikowany system stabilizacji kamery, który w sposób mechaniczny izoluje ruch kamery od ruchów jej operatora. Dzięki niemu możliwe jest uzyskanie dynamicznych i płynnych ujęć nawet w momencie gdy kamerzysta porusza się po nierównym lub stromym podłożu. W rzeczywistości Steadicam to zarejestrowany znak towarowy jednej z firm, ale zwyczajowo tym właśnie określeniem określa się stabilizatory, w których skład wchodzą kamizelki i umocowane do nich ramiona. System ten został wynaleziony w latach 70. ubiegłego wieku przez konstruktora i operatora Garreta Browna, a nazwa znaną do dziś została zaproponowana przez założyciel Cinema Products, Ediego DiGiulio.

 

Konstrukcja steadicamu składa się z noszonej przez operatora kamizelki, ramienia oraz tak zwanego sleda. Na jego końcu znajduje się kamera, zaś po drugiej stronie przeciwwaga dla niej. Dodatkowymi elementami jest monitor, na którym operator widzi to co rejestruje kamera oraz uchwyt na baterie. Dzięki temu, że ramię przymocowane jest do kamizelki przy użyciu regulowanego gniazda możliwy jest dowolny ruch kamery we wszystkich trzech wymiarach (góra, dół, przód, tył). Typowe ramię steadicamu montowane jest z przodu kamizelki, istnieją jednak wersje tego urządzenia z mocowaniem z tyłu. Ramię składa się przeważnie z dwóch „luźno” połączonych ze sobą części, które kompensują wszelkiego rodzaju wstrząsy. Skuteczność zapewnia sprężynowy mechanizm umieszczony w środku ramienia.

 

Ważnym elementem pracy z tego rodzaju urządzeniami jest ich odpowiednie przygotowanie oraz wyważenie. Ilość dobranej przeciwwagi zależna jest od ciężaru umieszczonej na ramieniu kamery oraz wagi samej konstrukcji. Sprzęt ten musi zostać wyważony zarówno statycznie jak i dynamicznie, dzięki czemu w trakcie ruchu kamera pozostaje w miejscu i zapewnia płynne ujęcie.

 

Stabilizacja obrazu to obecnie standard wśród wszelkiej maści produkcji filmowych oraz reklamowych. Steadicam i jego alternatywy (stabilizatory oparte na prostszej konstrukcji) są wykorzystywane nie tylko przez profesjonalistów, ale także amatorów i hobbystów. Szeroki wachlarz cenowy zapewnia dostęp do tego typu rozwiązań również ludziom, którzy nie są związani z biznesem filmowym.